O‘zbekiston viloyatlarida raqamlashtirish darajasi va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi bog‘liqlik

Authors

  • Abitkariyev Azizullo, Andijon davlat universiteti katta o’qituvchisi, i.f.n. Author
  • Nurmatov Samandar Andijon davlat universiteti Iqtisodiyot yo’nalishi talabasi Author

Keywords:

raqamlashtirish, raqamli tengsizlik, iqtisodiy o‘sish, hududiy rivojlanish, Raqamli Rivojlanish Indeksi, korrelyatsion-regression tahlil, konvergensiya, Raqamli O‘zbekiston — 2030.

Abstract

Ushbu maqolada O‘zbekiston Respublikasining 14 ta ma’muriy hududi (12 viloyat, Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Toshkent shahri) misolida raqamlashtirish darajasi bilan iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi bog‘liqlik hamda hududlararo raqamli tengsizlik tahlil qilinadi. Tadqiqotda besh tarkibiy ko‘rsatkich (keng polosali internet qamrovi, mobil tarmoq zichligi, IT-Park rezidentligi, elektron xizmatlar ulushi va korxonalarda dasturiy ta’minot joriy etilishi) asosida Raqamli Rivojlanish Indeksi (RDDI) tuzildi va u aholi jon boshiga yalpi hududiy mahsulot (YHM) bilan korrelyatsion-regression usullar yordamida qiyoslandi. Raqamlashtirish iqtisodiy o’sish bilan kuchli ijobiy bog‘liq (r = 0,72; R² = 0,52), raqamli tengsizlik esa daromad tengsizligidan ancha past (17,8% va 58,4%), ya’ni raqamli infratuzilma nisbatan tekis yoyilgan.Tadqiqot natijalari hududiy jihatdan tabaqalashtirilgan raqamli investitsiya siyosati iqtisodiy konvergensiyaning samarali vositasi bo‘lishi mumkinligini asoslaydi.

References

1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son Farmoni. “Raqamli O‘zbekiston — 2030” strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida. — Toshkent, 2020. // lex.uz

2.O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Hududlar ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlari, 2024. — Toshkent, 2025.

3.O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi. Raqamli infratuzilma rivojlanishi bo‘yicha yillik hisobot. — Toshkent, 2025.

4.UNDP. Oʻzbekistonning raqamli iqtisodiyoti (Digital Economy of Uzbekistan). — Toshkent, 2025. — undp.org

5.Datareportal. Digital 2024: Uzbekistan. — 2024.

6.Barro R.J., Sala-i-Martin X. Economic Growth. 2nd ed. — Cambridge, MA: MIT Press, 2004. — 654 p.

7.Solow R.M. A Contribution to the Theory of Economic Growth // Quarterly Journal of Economics. — 1956. — Vol. 70, No. 1. — P. 65–94.

8.Van Dijk J. The Digital Divide. — Cambridge: Polity Press, 2020. — 208 p.

9.Chinn M.D., Fairlie R.W. The Determinants of the Global Digital Divide // Oxford Economic Papers. — 2007. — Vol. 59, No. 1. — P. 16–44.

10.Czernich N., Falck O., Kretschmer T., Woessmann L. Broadband Infrastructure and Economic Growth // Economic Journal. — 2011. — Vol. 121, No. 552. — P. 505–532.

11.Bertschek I., Niebel T. Mobile and Broadband Internet, Total Factor Productivity, and the Aggregate Economy // Empirical Economics. — 2016. — Vol. 50, No. 2. — P. 623–647.

12.Wang N., Zhu Y., Yang T. The Impact of the Digital Economy on Regional Economic Growth Disparities in China // Sustainability. — 2022. — Vol. 14, No. 9. — Art. 5225.

13.Ragnedda M. The Third Digital Divide: A Weberian Approach to Digital Inequalities. — Abingdon: Routledge, 2017. — 172 p.

14.Sagintayeva S., Kutan A.M. Regional Income Convergence in Kazakhstan // Post-Communist Economies. — 2021. — Vol. 33, No. 4. — P. 449–470.

Downloads

Published

2026-11-09